کم خوني و فقر آهن
آهن
چيست ؟
آهن يک ماده
مغذي مورد نياز براي ادامه حيات است .
آهن اساسي
ترين ماده اوليه براي ساختن گلبولهاي قرمز خون مي باشد .
نقش گلبولهاي
قرمز خون انتقال اکسيژن به سلولهاي بدن است .
کمبود آهن و کم خوني فقر آهن چيست ؟
چنانچه براي
ساختن گلبولهاي قرمز خون ،آهن به مقدار کافي در دسترس نباشد ، ابتدا فرد
از ذخائر آهن بدن خود استفاده مي کند و زمانيکه کمبود آهن ادامه يابد .
ذخائر بدن تخليه مي شود و کم خوني فقر آهن بروز مي کند .
چه عواملي موجب کمبود آهن و کم خوني فقر آهن مي شود ؟
کمبود آهن
در رژيم غذايي روزانه
پايين بودن
جذب آهن رژيم غذايي ( غذاهاي گياهي مثل حبوبات و سبزي ها )
افزايش نياز
بدن به آهن در بارداري و رشد ( کودکي و نوجواني )
عادات و
الگوهاي نامناسب غذايي مانند مصرف چاي همراه با غذا يا بلافاصله بعد از غذا
( کاهش جذب آهن به مقدار زياد ) يا استفاده از نانهايي که در تهيه آنها از
جوش شيرين استفاده شده است .
شروع نکردن
به موقع تغذيه تکميلي کودکان و يا مناسب بودن آن .
تخليه ذخائر
آهن در بدن زنان به علت بارداريهاي مکرر و با فاصله کمتر از ۳ سال .
ابتلا به
آلودگيهاي انگلي و بيماريهاي عفوني .
دفع زياد
آهن به دليل خونريزي شديد در دوران قاعدگي .
چه افرادي در معرض خطر کمبود آهن و کم خوني قرار دارند ؟
زنان در
سنين باروري بويژه زنان باردار
کودکان
خردسال
نوجوانان
بويژه دختران نوجوان به علت شروع عادت ماهيانه
عوارض بهداشتي
–
اقتصادي
–
اجتماعي
کم خوني فقر آهن
۱
–
در شيرخواران ، کودکان و نوجوانان :
اختلال در
تکامل و هماهنگي سيستم اعصاب حرکتي و تکامل گفتاري .
کاهش قدرت
يادگيري و افت تحصيلي
تغييرات
رفتاري ( بي تفاوتي ،خستگي ،بي حسي )
۲
–
در زنان باردار :
ضعف و
ناتواني بدني
افزايش خطر
مرگ و مير مادر به هنگام زايمان
افزايش خطر
تولد نوزاد کم وزن ، نارس و سقط جنين .
۳
–
در بزرگسالان ( هر دو جنس )
کاهش قدرت
کاري و ظرفيت يادگيري
خستگي زودرس
علائم ابتلا به کم خوني فقر آهن
رنگ پريدگي
زبان و مخاط داخل لب و پلک چشم
خستگي زودرس
بي تفاوتي
سرگيجه و
سردرد
خواب رفتن و
سوزن سوزن شدن دست و پاها
حالت تهوع
درکم
خونيهاي شديد گود شدن روي ناخن
را ههاي اساسي براي پيشگيري از کم خوني فقر
آهن
استفاده از
مواد غذايي آهن دار مثل گوشت قرمز ، مرغ ،ماهي ، تخم مرغ و سبزي ها مثل
جعفري ، اسفناج و حبوبات مثل عدس و لوبيا در برنامه غذايي روزانه .
همراه با
غذا سالاد شامل : گوجه فرنگي ، کاهو ،کلم ،فلفل سبز دلمه اي و سبزي هاي
تازه ( سبزي خوردن ) و بعد از غذا ميوه هاي حاوي ويتامين ث خصوصاً مرکبات
استفاده کنيد .
استفاده از
انواع خشکبار مثل توت خشک ، برگه آلو ، انجير خشک و کشمش که منابع خوبي از
آهن هستند به عنوان ميان وعده در برنامه غذايي کودکان و نوجوانان .
ار نوشيدن
چاي يک ساعت قبل و ۱-۲ ساعت بعد از صرف غذا خودداري کنيد .
استفاده
نانوايان از خمير ورآمده جهت تهيه نان ،چون ناني که با خمير ورنيامده و با
جوش شيرين تهيه شده باشد ،جذب آهن را کاهش ميدهد .
اضافه کردن
حتي مقدار کمي گوشت به غذاهاي گياهي جذب آهن را افزايش مي دهد .
ار غلات و
حبوبات جوانه زده استفاده کنيد .
از توالتهاي
بهداشتي و آب سالم استفاده کنيد .
سبزيها را
کاملاً شسته و ضدعفوني کنيد .
شستن کامل
دستها با آب و صابون قبل از تهيه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج .
زنان باردار
: روزانه بايد يک قرص آهن از پايان ماه چهارم بارداري تا سه ماه پس از
زايمان مصرف کنند .
به کودکان : همزمان با شروع تغذيه تکميلي تا پايان ۲ سالگي
قطره آهن بدهيد .
کودکاني که با
شير مادر تغذيه نمي شوند بيشتر در معرض کم خوني فقر آهن قرار دارند چون آهن
شيرمادر بهتر از ساير شيرها جذب ميشود .
منبع
: IRIB
|
